Uzay kafes sistemler fabrikada imalatı yapılan ve şantiyede montajı yapılan çelik taşıyıcı sistemlerdir.
1.PROJE EVRESİ
Uzay Kafes Sistemi oluşturan elemanlar Matris-Deplasman metoduyla analiz edilir. Analizde yüklerin düğüm noktaları tarafından taşındığı kabul edilir.Borular sadece çekme veya basınca çalışacak şekilde hesaplanmaktadır. Borulara hiçbir şekilde yük asılmamalıdır.
Statik hesaplarda gerek şartnamelere ve normlara, gerekse yapının kullanım amacına ve şartlarına göre değişecek yükler esas alınır.Şöyle ki;
1- Şartnamaler çerçevesinde alınması gereken yükler
Zati yük(konstrüksiyon ağırlığı)
Aşık yükü(kaplama sistemi varsa)
Kaplama yükü(malzemeye göre değişkenlik arzeder)
Kar yükü
Rüzgar yükü
Sıcaklık farkından doğan yükler
Deprem yükü
2-Yapıya göre değişecek yükler
Hareketli yük
Elektrik tesisatı
Aydınlatma
Havalandırma,
Asma tavan,
Kedi yolu,
Pota,skorboard
2. KÜRELER
Uzay sistem borularının civatalarla bağlandığı,küre geometrisine sahip elemanlardır.Sıcak dövme yöntemi ile şekillendirilmiş olup C45 çelikten elde edilir.Kürelere statik hesap neticesinde çıkan sonuçlara göre değişen açılarda ve çaplarda metrik dişler açılır.
3. BORULAR VE KONİKLER
Konikler borularla civataların beraber çalışması amacıyla boruların iki ucuna kaynatılan sıcak dövme yöntemiyle şekil verilmiş malzemelerdir.. Boru ve konikler, DIN 17100 malzeme normlarına uygun ST33-1, ST37 veya ST52’den imal edilir. Konik parçanın boruya kaynaklanma işlemi DIN 4100 ve DIN 4115 normlarına uygun olarak gazaltı kaynak yöntemi ile yapılır.
4. CIVATA, SOMUN VE PİMLER :
CIVATA, boru uçlarına kaynaklanmış olan konik parçalar vasıtasıyla işlevlerini yerine getirir. Konik parçalar boruya kaynaklanmadan once, cıvata, başı borunun içinde, dişli kısmı da dışarıda kalacak çekilde konikten geçirilir. Böylece, konik parçalar, cıvataların her tarafa serbestçe dönmelerini sağlamış oluyor. Civatada, pimin geçmesi için enlemesine bir delik açılır.
SOMUN, konik parça ile düğüm elemanı arasında bulunan, içi boş altıgen kesitli bir parçadır. Somunun simetrik iki tarafında, her tarafta birer tane olmak üzere uzunlamasına iki pim deliği bulunur. Somun cıvata üzerine geçirildikten sonra iki serbest ucu somun deliklerinde kalacak şekilde PİM cıvataya geçirilir. Bu pimler, cıvataların küre deliklerinin içinde döndürülerek düğüm elemanına vidalanmalarına yardımcı olur.
Cıvatalar, DIN 267 şartlarına uygun imal edilir ve ISO diş açma işlemi DIN 13’e uygun yapılır.
Cıvata, somun ve pim için kullanılan malzemeler ve bunların mekanik özellikleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
Cıvataların üzerinde bazı özelliklerini belirten işaretler bulunur..
Malzeme sınıfı 5.6 8.8 10.9 9S Mn28 6.8 8.8 12.
Mn.Çekme Dayanımıkg/mm 30 64 90 32 48 64 90
Mn. Kopma Dagılımıkg/mm 50 80 100 50 60 80 120
minimum Kopma Uzaması 20 12 9 9 8 10 4
5. AŞIKLAR
Aşıklar statik hesap ve kaplama cinsine bağlı olarak belli aralıklarda kullanılan,değişik kesitlerde üretilebilen(Kutu,C,Z,U,I) malzemelerdir.. Malzeme kalitesi St 37’dir.
6. MONTAJ :
Montaj, tüm çubuk ve kürelerinin yer aldığı bir montaj paftasında gösterildiği şekilde yapılır.
Cıvatalar, düğüm elemanına, mevcut somun yardımıyla boşluk bırakılmayacak şekilde vidalanmaktadır. Montaj, tamamen yerde - tamamen havada; veya kısmen yerde - kısmen havada yapılabilir.
7. KOROZYONA KARŞI KORUNMA :
Uzay sistem boru ve aşıkları standart olarak elektrostatik toz boya ile boyanırlar.Kullanım yerine göre ve talebe göre bu elemanlar boyadan önce sıcak daldırma galveniz de yapılabilir.Boya kalınlığı 60-80mikron aralığındadır.Fırında 200C de pişirildiği için darbelere mukavemetlidir.RAL kataloğundaki herhangi bir renk uygulanabilir.
Somunlar, 50 mikron kalınlığında sıcak daldırma galvaniz kaplamadır.
Küreler, 20 mikron elektro galvaniz kaplama üzerine, toz boyalıdır.
Cıvatalar sıcak daldırma galvenizli veya dakromet kaplamalıdır.
ÇELİK YAPILAR
Çelik yapı projelerinin analizi SAP2000 programıyla yapılmaktadır.Boyutlandırmaya göre hadde mamülleri,boru-profil,sacdan elde edilen taşıyıcılar kullanılmaktadır.İmalatlar fabrika+şantiye ortamında yapılmaktadır.İsteğe göre kumlanan malzemeler montajı tamamlandıktan sonra epoksi sonkat boya ile korozyona karşı korunmaktadır. |